Пути выхода из афганского кризиса обсудили в Москве

15 октября 2016, 19:47

10 октября 2016 года в московском отеле «Арарат-Парк-Хаятт» с успехом прошла конференция на тему «Политическая нестабильность в Афганистане осенью 2016 года: риски для страны и государств региона». Для Центра Льва Гумилёва организация международной конференции подобной тематики уже традиция, в декабре прошлого года вопросы безопасности стран Центральной Азии также обсудили в «Арарат-Парк-Хаятт».

В конференции приняли участие спикеры из России, Казахстана, Таджикистана, Кыргызстана, Германии и, конечно же, Афганистана. В этом году к участию были приглашены представители ведущих афганских СМИ, от них зависит и наше представление о ситуации в Афганистане, и то, как в этой стране воспринимается Россия.

Надо сказать, что несмотря на все политические, военные и социальные неурядицы, в Афганистане за последние годы созданы условия, обеспечивающие весьма высокий уровень свободы СМИ. Это заслуга, прежде всего, самих афганцев, которые прекрасно осознают важность всестороннего взгляда на события, представители СМИ являются настоящей элитой своего общества.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

С приветственным словом к участникам конференции обратился директор Центра Льва Гумилева Павел Зарифуллин.

«Уже несколько лет наша команда пристально следит за событиями в Центральной Азии и освещает события, происходящие в Афганистане на сайте gumilev-center.af. Мы считаем, что это важная и ответственная миссия, поскольку дестабилизация обстановки в странах Центральной Азии, и в Афганистане в частности, непосредственно касается интересов России. Мы не можем оставаться в бездействии, когда соседняя и дружественная нам страна сталкивается с серьезными угрозами и вызовами: затяжным кризисом политической власти, ростом активности различного толка террористических группировок, которые используют страну как плацдарм для совершения преступлений международного масштаба, способствуют эскалации насилия и глобальному росту наркотрафика. Сегодня мы собрали экспертов высокого уровня и представителей СМИ из разных стран для обсуждения данных проблем, и надеемся, что наша конференция вырастет в регулярный форум, где представители не только экспертного сообщества, но и представители бизнес- и политической элиты наших стран смогут вести продуктивный, ориентированный на будущее, диалог», — отметил в своей речи Павел Зарифуллин.

В конференции принял участие сенатор, первый заместитель председателя Комитета Совета Федерации по обороне и безопасности и лидер Российского Союза ветеранов Афганистана – Франц Адамович Клинцевич, который в своем выступлении затронул проблемы обострения российско-американских отношений и связанных с этим аспектов информационной войны.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

Обращаясь к представителям афганских СМИ, Франц Адамович был предельно откровенен: «Существуют принципиальные различия в подходах российской и американской дипломатии. На сегодняшний день у России нет достаточного влияния в Афганистане, поскольку наша страна по очевидным причинам не может составить конкуренцию продолжающемуся доминированию США с их "машиной доллара". Кроме того, афганская элита по-прежнему остаётся несамостоятельной в принятии ключевых решений».

Вместе с тем, Франц Адамович обратил внимание афганских гостей на особый, ни с чем несравнимый опыт России в деле межцивилизационного и межкультурного взаимодействия, основанный на многовековой практике исторически мирного сосуществования разных народов и культур на огромной территории Евразии. По мнению сенатора, этот бесценный опыт представляет интерес для Афганистана, но судьбу своей страны афганцы, безусловно, должны решать сами. Выступление сенатора встретило живой отклик у афганских гостей конференции.

В качестве официального представителя афганского правительства на конференции выступил Сайед Кубуддин Ройдар, заместитель государственного министра по делам Парламента Афганистана. В его выступлении прозвучало несколько принципиальных тезисов.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

«Ни одна система внешней помощи не поможет Афганистану до тех пор, пока не будут созданы условия для внутреннего развития. Сегодня всем должно быть понятно, что Афганистан нуждается, прежде всего, в экономическом развитии, естественно, в тесном сотрудничестве со странами региона.

В сегодняшнем Афганистане за чертой бедности проживает 42% населения, и у этой проблемы глубокие социально-демографические корни. Значительное число молодёжи не имеет доступа к качественному образованию, а около 7 млн. молодых людей не могут найти работу у себя на родине. Проблема безработицы в молодёжной среде стоит наиболее остро и продолжает быть основным «фактором отчаяния», которым умело пользуются враги Афганистана для разжигания ситуации», — отметил в своем выступлении господин Ройдар.

Кроме того, господин Ройдар обратил внимание на крайне низкую эффективность борьбы с наркотиками, при том, что в Афганистане за время нахождения натовских войск произошла своего рода «опиумная революция». Заместитель министра выразил надежду, что именно в этой сфере – по части обеспечения эффективности антинаркотических мероприятий – Россия могла бы действовать значительно активнее, чем западные страны.

Что касается проблемы мирного урегулирования, то, по мнению господина Ройдара, усилия официальной власти на данном направлении следует оценивать положительно.

Устойчивость текущей политической системы Афганистана стала основной темой выступления известного учёного-востоковеда из Казахстана, журналиста Александра Князева.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

«На данный момент ключевым следует признать общеполитический и конституционный конфликт, в основе которого – вопрос о легитимности текущей власти, фактически срок полномочий Парламента Афганистана истёк весной этого года, в то время как новые и обещанные ранее механизмы конституционного урегулирования всё ещё не работают. Кроме того, продолжают играть существенную роль межэтнические конфликты, содержание которых намного сложнее, чем принято считать.

Условная линия раскола проходит между выходцами из среды мождахедов, ассоциирующихся с "Советом командиров джихада", чья карьера начиналась во время борьбы с советским присутствием, и политиками с доминирующей прозападной ориентацией, к которым можно отнести и нынешнего президента Ашрафа Гани.

Разумеется, речь не должна идти о федерализации Афганистана, но движение в сторону большей самостоятельности регионов и поддержки региональных лидеров является вполне приемлемым, если не неизбежным».

Для борьбы с экстремизмом и терроризмом необходимо поддержать регионы Афганистана и их лидеров, там где государственная власть временно не может контролировать ситуацию. Особенно выделил Князев одного из лидеров Северного Афганистана — господина Нура: «Ему удалось на своей территории сплотить таджиков, узбеков и пуштунов, суннитов и шиитов. По сути он организовал у себя малую модель Афганистана, но без этнических и религиозных конфликтов. Этот опыт необходимо изучать, а Нура и его команду привлекать к решению конфликтных ситуаций по всему большому региону.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

При этом включение "Хезб-и-Ислами" в политический процесс создаёт ситуацию, при которой «должностей на всех не хватает», что, в свою очередь, может только обострить вопрос о легитимном статусе афганской власти. К тому же вслед за Хекматьяром в Афганистан уже сейчас возвращаются мигранты из приграничных регионов Пакистана, что усугубляет и без того сложные социальные проблемы Афганистана. Смогут ли нынешние руководители преодолеть все эти трудности – большой вопрос», — заявил Александр Князев.

Ильхом Нарзиев, журналист из Таджикистана, отметил: «Соглашение между правительством Афганистана и Исламской партией следует оценивать как необходимый и неизбежный шаг на пути к урегулированию внутриафганского конфликта.

Кроме того, в своё время Исламская партия Афганистана считалась самой мощной военно-политической группировкой в стране, после НДПА это была вторая партия, которая добилась общенационального статуса, собрав в своих рядах представителей всех основных этносов страны. Этот консолидирующий потенциал при определённых условиях может быть использован на благо афганского общества.

Однако, до сих пор справедливому распределению властных полномочий и должностей между участниками афганского политического процесса по-прежнему мешает активное вмешательство внешних сил».

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

Халил Ахмад Фитри, менеджер отдела новостей информационного агентства Pajhwok Afghan News, призвал участников конференции позитивно оценивать заключённое правительством Афганистана мирное соглашение.

«Мирное соглашение дало афганскому обществу надежду на то, что мир достижим, и другого пути к урегулированию действительно нет. Однако необходимо также формировать и укреплять централизованные органы политической власти, которые могли бы самым серьёзным образом пресекать экстремистские и другие крайние идеологии», — отметил господин Фитри.

Вахид Пайман, журналист-обозреватель гератской газеты «8 утра» высказал определённые опасения по поводу данного соглашения: «Сегодня в Афганистане, несмотря на активность различных движений, нет политических партий в классическом понимании этого слова. Есть лишь различные силы, в том числе радикально-экстремистские, которые борются за влияние на низшие слои общества».

Заки Дарьяби, издатель и главный редактор кабульского ежедневника Etilaatroz, в своих оценках был также весьма критичен. По его мнению, партия Хекматияра может сыграть скорее дестабилизирующую, чем консолидирующую роль, нарушив и без того крайне хрупкий баланс власти.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

«В текущих условиях, когда «Талибан»  (террористическая группировка, запрещена в РФ)по-прежнему контролирует около 40% территории страны, а ряд крупных городов, включая Кундуз, продолжают вести активные боевые действия, кризис этой власти проявляется особенно остро. Нет другого законного пути выхода из кризиса, кроме как через обещанный созыв Лойя Джирги. Но этому должны предшествовать парламентские реформы, которые гарантировали бы справедливое распределение властных полномочий. Если государство не скажет своего последнего слова в этом вопросе, Афганистан рискует превратиться в Сирию», — прокомментировал ситуацию господин Дарьяби.

Халик Хуссайни, журналист Khaama Press, в своём выступлении отметил: «Соседи Афганистана, в том числе Россия и Китай, способствуя экономическому развитию страны, могли бы принудить к миру различные стороны внутриафганского конфликта, а борьба с терроризмом могла бы быть более эффективной, если бы велась общими усилиями стран ШОС. Местный управленческий потенциал афганской элиты пока, увы, не позволяет осуществить те благие цели, которые были поставлены в ходе политических реформ».

С весьма скрупулёзным анализом вопроса о соотношении внешних и внутренних факторов афганского кризиса выступил директор Центра изучения и исследований Афганистана (Германия), бывший посол Афганистана в Казахстане и Киргизии, Азиз Арианфар.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

«Будущее Афганистана существенным образом зависит от разрешения глобальных противоречий между НАТО, Китаем и Россией и региональных противоречий между Индией и Пакистаном, Ираном, арабскими странами Персидского залива и Турцией. Что касается внутриафганской борьбы, то тут, помимо уже отмеченных факторов, всплывают казалось бы забытые исторические противоречия, например, между пуштунами-дуррани, ныне тяготеющими к бывшему президенту Хамиду Карзаю, и пуштунами-гильзаями из восточных регионов страны.

Другой "внутрипуштунский парадокс", связан с тем, что пуштунская элита исторически привыкла полагаться на внешнюю поддержку ведущих мировых держав, а потому не заинтересована в реальном суверенитете страны. Однако пуштунский народ всегда выступал за максимальную самостоятельность и продолжает оставаться принципиальным противником любого иностранного присутствия.

Одним из возможных выходов является откат к формату подобному Боннской конференции, гарантии нейтрального статуса Афганистана и созыв Лойя Джирги», — заявил Азиз Арианфар.

Касым Бекмухамедов, руководитель представительства иранского информационного агентства «Фарс» по Таджикистану и Центральной Азии, поделился собственным взглядом на российско-афганские отношения призвал российскую сторону обратиться к опыту Ирана в решении вопроса сокращения наркотрафика, который идёт из Афганистана, и отметил, что конфликтный потенциал, сохраняющийся между ключевыми региональными игроками – Ираном, Пакистаном, Индией и Китаем, – всё ещё оставляет и для России, и для Ирана «окно возможностей» для сотрудничества в Афганистане.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

Нотки оптимизма прозвучали в заявлении Сохраба Гайрата, основателя независимой афганской социальной сети KabulJan.

«Несмотря на все угрозы, афганское общество делает шаги вперёд. Даже нынешний демократический процесс можно оценивать как успешный. Но самое главное, что технологический и экономический прогресс опережает политическую динамику, что потенциально может создать новые источники роста. В этом большая заслуга наиболее активной молодёжи и частного бизнеса, которые становятся всё более значимой социальной силой. В этих условиях у России сохраняется огромный потенциал для развития сотрудничества с Афганистаном, например в образовании и в области современных, в том числе информационных, технологий. Нужно только его использовать» — заверил Сохраб Гайрат.

Ольга Ладыгина, руководитель Центра Льва Гумилева в Таджикистане, в своем выступлении провела анализ культурной идентичности этносов, проживающих на территории современного Афганистана: «Консолидации общества препятствует и раздельность практически всех крупных народов, проживающих в Афганистане, кроме хазарейцев. Пуштуны, белуджи, таджики, узбеки, казахи, туркмены, киргизы входят в состав сопредельных государств. Так, например, этнодемографическая картина двух самых крупных этносов в Афганистане выглядит следующим образом: пуштуны в Афганистане — 8-9 млн, а в Пакистане их – 13-14 млн; таджиков в Афганистане — около 4 млн, в Таджикистане — 3,5 млн.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

Несмотря на пестрый этнический состав населения Афганистана, определяют общую этнополитическую ситуацию в стране пуштуны и таджики, которые вместе составляют более 60% населения. Этноиерархическая организация общества приводит к перманентной межэтнической конфронтации.

Следствием розни, взаимного недоверия, переходящего во вражду, подозрительности по отношению к центральной власти становится угроза дезинтеграции государства».

Валерий Синько, координатор Центра Льва Гумилева в Киргизстане, в своем выступлении в завершении конференции отметил: «Нам, евразийцам, необходимо активизировать свою деятельность по распространению идей евразийства. Конечно, трудно противостоять идеологии силы, а если учесть финансовую поддержку США, то мы на много уступаем им. Но нельзя опускать руки и сдаваться. Только в мире и согласии мы сможем достичь экономического развития, интеграции, толерантности, уважения к различным религиям, соблюдения прав человека на Евразийском пространстве».

В резолюции конференции было отмечено, что всё происходящее в Афганистане должно происходить в рамках конституционного поля и установленных в стране правовых традиций.

Решено было организовать совместный российско-афганский евразийский информационный Форум. Он необходим для работы в социальных сетях, с молодёжью, представителями этнических и религиозных меньшинств.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

Такой Форум должен способствовать развитию сотрудничества в регионе, укреплению солидарности народов в борьбе против террористов, помогать развивать совместные финансовые, культурные и научные проекты.

Подводя итоги, следует отметить разнонаправленный, но в то же время весьма конструктивный характер прошедшей дискуссии. Вне всяких сомнений Центр Льва Гумилёва будет и дальше углублять взаимодействие с экспертами, представителями СМИ и общественных организаций из Афганистана и других дружественных стран.

Центр Льва Гумилева выражает большую благодарность Обществу дружбы и сотрудничества с Афганистаном в лице Данилы Киселева за неоценимую помощь в проведении мероприятия.

Фото: Андрей Севостьянов

Пресс-служба Центра Льва Гумилева

Major Afghanistan upheavals discussed in Moscow conference

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

An international conference was organized in Moscow, the capital city of Russia last week to discuss the latest upheavals in Afghanistan amid concerns that the instability in Central Asia and Afghanistan could affect the national interests of Russia.

The conference, Political Instability in Afghanistan in the Fall of 2016: A threat to Afghanistan and Regional countries, was organized by Gumilev Center and was attended by representatives of Russia, Kazakhstan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Germany, and Afghanistan.

The director of the Center Pavel Zarifullin said they have covering the upheavals in Afghanistan, emphasizing that the situation in Central Asia and in particular, Afghanistan will have a direct impact on the national interests of Russia, particularly pointing towards a growth in violence by terror groups and rise in opium cultivation and smuggle.

A Russian Senator Franz Adamovich Klintsevitch admitted that Russia is not having enough influence in Afghanistan considering the bilateral relations between Moscow and Washington but emphasized that the Afghans are not independent in key decision makings.

Insisting on the importance of Afghans’ major role in key decision makings, the Russian senator said the unprecedented experience of Russia in Eurasia and its historic coexistence in the region with various traditions could be vital for Afghanistan.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

The former deputy minister of Afghan parliamentary affairs Sayed Qutbuddin Roydar insisted on a proper condition for the channeling of foreign aid to the country and close cooperation of the regional countries for economic development of the country, noting that 42 percent of the Afghan population lives under the line of poverty.

He also emphasized on the important role the Russia could play to fight the opium cultivation and drug trafficking in the country.

The other issue discussed during the conference was the recent peace deal signed between the Afghan government and Hezb-e-Islami led by Gulbuddin Hekmatyar where the participants including the media activists offered their views, mainly supporting the agreement to find a peaceful solution to the ongoing conflict in the country.

However, a Russian analyst, Alexandar Keniazev, expressed concerns regarding the return of the Afghan refugees from the tribal regions of Pakistan, emphasizing that a major return could create social issues for the government besides the integration of the party could leave fewer opportunities for the Taliban group.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

Khalil Ahmad Fitri, representing Pajhwok Afghan News in the conference, said there was no other option than sealing a peace agreement with Hezb-e-Islami which he believes will give new hope for the Afghan people for a peaceful life. However, he insisted on supporting the government’s central infrastructures to prevent the spread of extremism in the country.

Khaliq Hussain, representing Khaama Press in the conference, however insisted on constructive role China and Russia could play to boost the economy of the country besides encouraging the militant groups to join peace process, proposing a comprehensive effort to fight terrorism in consolidation with the Shanghai Cooperation Organization.

Aziz Aryanfar, the former Afghan Ambassador to Kazakhstan and Kyrgyzstan, offered a broader analysis of the ongoing violence in the country, insisting that the Afghan conflict is mainly dependent on resolution of international issues between NATO, China and Russia, as well conflicts between India, Pakistan, Iran, Gulf countries, and Turkey.

Press-service of Lev Gumilev Centre

امنیت و توسعه افغانستان: هنوز هم امید و اضطراب کنار هم قرار دارند

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

مورخ 10 آکتبر سال جاری با ابتکار مرکز «لف گومیلوف» در هتل «آرارات – پارک – هایت» شهر مسکو پایتخت روسیه کنفرانس بین المللی تحت عنوان «بی ثباتی سیاسی افغانستان در پاییز سال 2016: تهدیدات برای این کشور و کشورهای منطقه»، برگزار شد.

باید گفت که در ماه دسامبر سال گذشته در همین هتل و در جریان چنین کنفرانسی مسائل مربوط به امنیت کشورهای آسیای مرکزی مورد بحث و تبادل نظر نمایندگان از کشورهای روسیه، قزاقستان، تاجیکستان، قرقیزستان، آلمان و البته افغانستان، قرار گرفته بود.

در سال جاری علاوه بر کارشناشان و متخصصان کشورهای روسیه و منطقه آسیای مرکزی برای شرکت در این کنفرانس نمایندگان رسانه های بزرگ افغانستان نیز دعوت شدند. زیرا تصورات ما از وضعیت واقعی در افغانستان و تصویر روسیه در میان جامعه این کشور از آنها بستگی زیادی دارد.

با وجود تمام اختلافات سیاسی، نظامی و اجتماعی، در سال های اخیر در افغانستان شرایط مناسبی برای فعالیت آزاد راسنه ها ایجاد شده است. این امر البته بیش تر به خود افغان ها بستگی دارد که اهمیت وجود دیدگاه های مختلف در رابطه به وضعیت در این کشور را بخوبی درک می کنند. باید گفت که نمایندگان رسانه های افغانستان نخبگان واقعی جامعه این کشور به شمار می روند.

«پاول ظریفولین» رئیس مرکز «لف گومیلوف» در مراسم افتتاحیه این کنفرانس ضمن ابراز خوش آمدید به حضار، گفت: چند سال است که تیم ما تحولات در آسیای مرکزی را دنبال می کند و رویدادهای را که در افغانستان اتفاق می افتند در پایگاه اطلاعاتی خود gumilev-center.af تحت پوشش قرار می دهد. ما به این عقیده هستیم که این یک ماموریت مهم است، زیرا بی ثباتی اوضاع در کشورهای آسیای مرکزی و بویژه در افغانستان به طور مستقیم منافع روسیه را نیز زیر تاثیر قرار می دهد. هنگامی که یک کشور همسایه و دوست روسیه با مشکلات جدی و چالش ها رو به رو شده است از جمله بحران طولانی قدرت سیاسی، افزایش فعالیت گروه های مختلف تروریستی که کشور را به عنوان یک پایگاهی برای ارتکاب جرائم بین المللی، افزایش خشونت و رشد قاچاق مواد مخدر جهانی استفاده می کنند، در این حالت ما نمی توانیم غیر فعال باشیم. امروز کارشناسان سطح بالا و نمایندگان رسانه های کشورهای مختلف برای بررسی این مسائل گرد هم آمده اند و امید است که این کنفرانس به یک همایش منظم تبدیل می شود که در آن نمایندگان نه تنها جوامع کارشناسی بلکه نمایندگان کسب و کار و نخبگان سیاسی کشورهای مختلف بتوانند گفت و گوی سودمند و با تمرکز به آینده را داشته باشند.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

«فرانس آدماویچ کلینسیویچ» سناتور و معاون کمیته شورای فدراسیون در امور دفاع و امنیت و همزمان رئیس اتحاد جنگ دیده های افغانستان ضمن سخنرانی در این کنفرانس به تشدید روابط بین روسیه و آمریکا و جنبه های جنگ اطلاعاتی مربوط به آن، اشاره کرد.

وی خطاب به نمایندگان رسانه های افغانستان، به طور صادقانه، گفت: در رویکردهای دیپلماسی مسکو و واشنگتن تفاوت های قابل توجهی وجود دارد. امروزه، روسیه از نفوذ ضروری در افغانستان برخوردار نیست، زیرا مسکو به دلایل روشن، قدرت رقابت با سلطه طولانی مدت با «ماشین دلار» وانگشتن را ندارد و همچنین به این سبب که نخبگان سیاسی افغانستان هنوز هم در تصمیم گیری های کلیدی مستقل نیستند.

کلینسیویچ در بخش دیگری از سخنانش به تجربه بی ثباقه روسیه در خصوص تعامل بین تمدنی و بین فرهنگی که در طول صد ساله های همزیستی تاریخی و مسالمت آمیز ملل و فرهنگ های گوناگون در قلمور گسترده اورآسیا اشاره کرد و گفت: این تجربه ارزشمند برای افغانستان خیلی مهم است اما در خصوص سرنوشت این کشور بدون تردید خود افغان ها بایستی تصمیمگیری کنند.

«سعید قدب الدین رایدار» معاون وزارت خارجه در امور پارلمان افغانستان که به نمایندگی از دولت این کشور در این کنفرانس شرکت داشت، در نوبه خود، گفت: تمام کمک های خارجی در صورت عدم وجود شرایط مناسب، برای توسعه داخلی افغانستان بی فائده است.

وی افزود: امیدوارم که این نکته به همه روشن است که افغانستان در نوبه اول به توسعه اقتصادی در همکاری نزدیک با کشورهای منطقه نیاز دارد.

این مقام افغانستانی، گفت: امروزه 42 در صد جمعیت افغانستان زیر خط فقر به سر می برد که این مشکل ریشه های عمیق اجتماعی و جمعیت شناختی دارد. تعداد قابل توجهی از جوانان افغان به آموزش با کیفیت دسترسی ندارند. حدود 7 میلیون جوان افغان نمی توانند کسب و کاری در داخل کشور خود پیدا کنند. مسئله بیکاری در میان جوانان یکی از مسائل داغ و عامل اصلی ناامیدی آنها می باشد که دشمنان در نوبه خود از آن برای تشدید اوضاع در افغانستان ماهرانه استفاده می کنند.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

وی همچنین به روند بسیار ضعیف مبازه با قاچاق مواد مخدر در کشورش اشاره کرد و گفت: این هم در حالی است که در طول سالهای حضور نیروهای ناتو در خاک افغانستان در باره موفقیت های بی نظری در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر گزارش شده است.

معاون وزیر خارجه افغانستان در ادامه از روسیه به عنوان کشوری یاد کرد که در روند مبارزه با قاچاق مواد مخدر در مقایسه با کشورهای غربی می تواند فعالیت موثر تری در افغانستان داشته باشد.

وی در بخش دیگری از سخنرانی خود به مسائل مربوط به حل مسالمت آمیز مشکل افغانستان اشاره کرد و تلاش های دولت این کشور در این زمینه را مثبت ارزیابی کرد.

«الکساندر کنیازوف» شرقشناس معروف روس از کشور قزاقستان، بیشتر در موضوع استحکام سیستم سیاسی فعلی افغانستان صحبت کرد و گفت: مناقشات سیاسی و اختلافات مربوط به قانون اساسی افغانستان که مسئله مشروعیت دولت فعلی بر مبنای آن نهفته است – در واقع مدت زمان اختیارات پارلمان این کشور در بهار سال جاری به پایان رسید – در حالی که مکانیزم های جدید حل و فصل آن بر اساس قانون اساسی این کشور تا به حال کارامد نیست، کلیدی می باشند. علاوه بر این نقش درگیری های بین قومی در این کشور که در واقع خیلی پیچیده تر از آنچه که معمولا تصور می شود، قابل توجه است.

خط شرطی این تقسیمبندی چنین است: از یک سو سیاستمدارانی که خود را برخواسته از میان مجاهدان دوران مبارزه علیه حضور شوروی در خاک افغانستان می دانند و در طرف دیگر سیاست مدارانی که تمایل بیشتر به سوی غرب دارند، مثلا رئیس جمهور فعلی افغانستان که تمایلاتش بیشتر به سمت غرب است.

البته بحث سر تبدیل دادن افغانستان به یک کشور فدراسیون نیست، اما حرکت به سمت خودمختاری بیشتر مناطق و حمایت از رهبران این مناطق، یک مسئله قابل قبول و حتی اجتناب ناپذیر است.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

برای مبارزه با افراطگرایی و تروریسم در اماکنی که دولت رسمی به طور موقتی قادر به کنترل وضعیت در آن جا نیست، بایستی از رهبران این مناطق حمایت کرد. کنیازوف در ادامه به «محمد عطا نور» یکی از رهبران ائتلاف شمالی این کشور اشاره کرد و گفت: وی توانست در محدوده منطقه خود تاجیک ها، ازبک ها و پشتونها، اهل تسنن و تشیوع را متحد کند. در اصل وی یک مدل کوچک افغانستان بدون مشکلات قومی و مذهبی را در منطقه تحت نفوذ خود ایجاد کرده است. این تجربه باید آموخته شود و خود شخص محمد عطا نور و تیم وی برای حل و فصل مسائل مشکلزا در تمام نقاط افغانستان، جلب شوند.

این در حالی است که الحاق «حزب اسلامی» به روند های سیاسی کشور وضعیتی را به وجود می آورد که در آن «برای همه طلبگاران وظیفه نمی رسد» که این در نوبه خود می تواند موجب تشدید بیشتر مسئله مشروعیت دولت گردد. علاوه بر این به دنبال بازگشت «حکمتیار» به افغانستان مهاجران از مناطق هم همرز پاکستان به این کشور برمیگردند و این امر در نوبه خود مشکلات اجتماعی افغانستان را باز هم بیشتر خواهد کرد. آیا ریاست فعلی افغانستان قادر به حل این مسائل است و یا خیر، این یک مسئله سوال برنگیز است.

«الهام نرزی اف» یک خبرنگار تاجیک که در این کنفرانس سخنرانی داشت با اشاره به توافق دولت افغانستان و حزب اسلامی، گفت: این توافق را بایستی به عنوان یک اقدام الزامی و اجتناب ناپذیر در راه حل و فصل اختلافات داخلی افغانستان ارزیابی کرد.

وی گفت: علاوه بر این، حزب «اسلامی افغانستان» یکی از قدرتمندترین گروه های نظامی – سیاسی وقت کشور بعد از حزب «خلق دموکراتیک افغانستان» بود که توانست با گرد هم آوردن نمایندگان همه اقوام کشور، به یک حزب عمومی ملی تبدیل شود. در حال حاضر این پتانسیل تحکیم بخش در شرایط مناسب می تواند برای تحکیم و تقویت جامعه افغان استفاده شود. اما متاسفانه تا به حال حضور فعال نیروهای خارجی به روند تقسیم بندی عادلانه پست های دولتی بین نمایندگان فرآیندهای سیاسی افغانستان خلل وارد می کند.

«عاد خلیل احمد فطری» مدیر بخش اخبار خبرگزاری «پژواک افغان نیوز» در بخشی از سخنانش حضار را به ارزیابی مثبت توافق نامه صلح دولت افغانستان دعوت کرد.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

وی گفت: این توافق امید جامعه افغان به زندگی مسالمت آمیز را احیا کرد. زیرا در واقع راه دیگری بجز توافق صلح وجود ندارد. اما بایستی ساختار های مرکزی دولتی که توان جلوگیری از گسترش ایدئولوژیک افراطی و غیره را ندارند، تقویت شوند.

«واحد پیمان» روزنامه نگار روزنامه «8 صبح» هرات ضمن سخنرانی برخی نگرانی های خود بابت توافق نامه صلح را بیان داشت. وی از جمله گفت: با وجود فعالیت برخی حرکت ها در افغانستان امروز احزاب سیاسی به معنی کلاسیک این کلمه وجود ندارد. تنها نیروهای مختلفی از جمله نیروهای رادیکال و افراطی وجود دارند که برای افزایش نفوذ خویش در میان طبقات پایین جامعه مبارزه می برند.

«زکی دریابی» ناشر و سردبیر روزنامه کابلی «اطلاعات روز» از امضا توافق نامه صلح با حزب اسلامی انتقاد کرده، گفت: به احتمال زیاد حضور حزب حکمتیار در افغانستان نمی تواند یک نقش تحکیم بخش جامعه افغان را بازی کند، بلکه مایه بی ثباتی بیشتر و منجر به شکست تعادل قدرت که بدون این هم ضعیف به شمار می رود، خواهد شد.

وی افزود: در شرایط فعلی، زمانی که حدود 40 در صد کشور تحت کنترل «طالبان» قرار گرفته است و تعدادی از شهر های بزرگ از جمله «قندز» همچنان درگیر مبارزه های مسلحانه است، بحران در دولت فعلی به طور داغ تر مشاهده می شود. هیچ راه دیگری خروج از این بحران بجز برگزاری لویه جرگه وجود ندارد. اما برای این باید اصلاحاتی پارلمانی که توزیع برابر قدرت را تضمین داده تواند، صورت گیرند. اگر دولت افغانستان در این مورد حرف آخر خود را نگوید خطر تبدیل شدن این کشور به یک سوریه دوم امکان پذیر است.

«خالق حسین» خبرنگار «هما پرس» در نوبه خود، گفت: همسایه های افغانستان، همچنین روسیه و چین می توانند در توسعه اقتصادی افغانستان سهام باشند و از این طریق طرف های درگیر در داخل افغانستان را برای انجام توافقات صلح مجبور کنند. و مبارزه با تروریسم در همبستگی تمام کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای موثر تر خواهد بود. اما پتانسیل مدیریت محلی نخبگان افغان متاسفانه تا به حال نمی گذارد آن حسن نیتی که در جریان اصلاحات سیاسی صورت گرفته بود، عملی شود.

«عزیز آریانفر» رئیس مرکز تجزیه و تحلیل افغانستان (در آلمان)، سفیر سابق افغانستان در قزاقستان و قرقیزستان در رابطه به سهم عوامل داخلی و خارجی بحران افغانستان با یک تجزیه و تحلیل دقیقی صحبت کرد.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

وی گفت: آینده افغانستان به طور قابل توجهی از حل و فصل اختلافات جهانی بین ناتو، چین و روسیه و درگیری های بین منطقه ای هند و پاکستان، ایران، کشورهای عربی خلیج فارس و ترکیه مرتبط است. اما در رابطه به اختلافات و مبارزات داخلی افغانستان می توان گفت که بجز از عوامل در بالا ذکر شده همچنین میتوان تناقضات تاریخی بین پشتون های درانی که تمایل به حامد کرزی دارند و پشتون های گیلزای مناطق جنوبی کشور، را مشاهده کرد.

یکی دیگر از تناقضات داخلی بین پشتون ها به این مهم بستگی دارد که نخبگان پشتون در طول تاریخ به پشتیبانی خارجی قدرت های جهانی عادت کرده اند، بنابراین به استقلال واقعی کشور تمایل ندارند. اما مردم پشتون همیشه دنبال استقلال حد اکثر بوده و دشمن اساسی هر گونه حضور خارجی در خاک افغانستان می باشد.

آریانفر یکی از راه حل های احتمالی خروج از بحران را برگشت به قالبی شبیه کنفرانس بن، تضمین یک وضعیت بی طرفی افغانستان و برگزاری لویه جرگه عنوان کرد.

«قاسم بیک محمد اف» رئیس نمایندگی خبرگزاری فارس در تاجیکستان و آسیای مرکزی با اشاره به همکاری های روسیه و افغانستان از طرف روسی دعوت به عمل آورد تا از تجربه ایران در مسئله کاهش قاچاق مواد مخدر از افغانستان همسایه، استفاده کند.

وی همچنین، گفت: پتانسیل بلقوه جنگی که میان بازیگران منطقه ای از جمله ایران، پاکستان، هند و چنین وجود دارد، هنوز هم «پنجره امکانات» برای همکاری روسیه و ایران در رابطه به افغانستان را باز نگه داشته است.

در گزارش «سهراب غیرت» بنیادگذار شبکه مستقل اجتماعی افغانستان تحت عنوان «کابول جان» نکات خوشبین کننده مشاهده می شد.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

وی گفت: با وجود تمام تهدیدات، جامعه افغانستان به جلو حرکت می کند. حتی روند دموکراسی فعلی را می توان به عنوان یک گام موفق آمیز ارزیابی کرد. اما مهم تر از همه این است که پیشرفت های فن آوری و اقتصادی از پویایی سیاسی هم جلوتر رفته است که این مهم در نوبه خود می تواند به طور قابل توجهی منابع جدید توسعه را ایجاد کند.

غیرت این دستاور بزرگ را بیشتر مربوط به جوانان فعال و کسب و کار خصوصی افغان دانست که روز تا روز در حال تبدیل شدن به یک نیروی واقعی هستند. در چنین شرایط روسیه دارای پتانسیل بزرگی برای همکاری با افغانستان است. برای مثال، در حوزه آموزش و پرورش و اطلاعات و فن آوری های جدید.

«اولگا لادیگینا» رئیس مرکز «لف گومیلوف» در سخنرانی خود هویت فرهنگی اقوامی را که در حدود افغانستان معاصر به سر می برند مورد تجزیه و تحلیل قرار داده، گفت: جدایی تقریبا همه مردم افغانستان بجز هزاره ها یکی از موانع متحد شدن جامعه این کشور می باشد. پشتون ها، بلوچ ها، تاجیک ها، ازبک ها، قزاق ها، ترکمن ها و قرقیز ها بخشی از ملیت های کشورهای همسایه می باشند. برای مثال، تصویر قومی و جمعیتی دو گروه بزرگترین افغانستان چنین است: پشتون ها در افغانستان 8-9 میلیون نفر را تشکیل می دهند، اما در پاکستان – 13-14 میلیون نفر هستند؛ تاجیک ها در افغانستان حدود 4 میلیون نفر هستند، اما در تاجیکستان – 3،5 میلیون نفر می باشند.

با وجود ترکیب قومی رنگارنگ جمعیت افغانستان، پشتون ها و تاجیک ها اکثریت قومی – سیاسی این کشور هستند و در مجموع 60 در صد از کل جمعیت این کشور را تشکیل می دهند. سازمان دهی جامعه بر اساس پایگان قومی اختلافات بین قومی در این کشور را به وجود می آورد.

در نتیجه اختلافات، بی اعتمادی متقابل، دشمنی و سو ظن در مقابل دولت مرکزی به وجود می آید که این مهم تهدید فروپاشی کشور را به دنبال خواهد داشت.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

«والری سینکو» هماهنگ ساز مرکز «لف گومیلوف» در قرقیزستان در پایان این کنفرانس ضمن سخنانی، گفت: برای ما، باشندگان اروآسیا، لازم است فعالیت خود در زمینه گسترش ایدئولوژی اروآسیایی را بیشتر کنیم. البته، با ایدئولوژی قدرت سخت است مقابله کردن، اگر پشتیبانی مالی آمریکا را مد نظر قرار دهیم معلوم می شود که توان ما بسیار کم تر از آنها می باشد. اما نباید تسلیم شد. تنها در صلح و آرامش ما می توانیم توسعه اقتصادی، همگرایی، تحمل پذیری، احترام به ادایان مختلف، احترام به حقوق بشر در فضای اروآسیا را به دست بیاوریم.

در قطعنامه این کنفرانس تاکید شد که تمام اتفاقاتی که در افغانستان روی می دهد بایستی در چارچوب قانون اساسی و سنت های حقوقی این کشور صورت گیرد.

همچنین در این کنفرانس تصمیم گرفته شد تا یک انجمن اطلاعاتی مشترک اروآسیای بین روسیه و افغانستان برای کار با جوانان و اقلیت های قومی و مذهبی در شبکه های اجتماعی ایجاد شود.

باید به خصلت گوناگونجنبه، اما همزمان بسیار سازنده این بحث و مناظره ها اشاره کرد. بدون تردید مرکز «لف گومیلوف» همکاری با کارشناسان، نمایندگان رسانه ها و سازمان های اجتماعی افغانستان و کشورهای دوست را باز هم بیشتر و عمیق تر خواهد کرد.

Конференция по Афганистану. Центр Льва Гумелёва

Материалы по теме